ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ



Η επόμενη εκδήλωση ημερολόγιο εκδηλώσεων

Γυναίκες του Ματαρόα



Λεύκωμα
2018
ISBN: 978-960-576-739-6

Λ.Τ.12,00 €
Γυναίκες του Ματαρόα     
επιμέλεια : Μακρή Κλειώ
επιμέλεια : Καζαντζάκη Λήδα
σειρά: Τέχνες

σελ. 88
διαστ. 16.5 x 20  
1η έκδοση
Κυκλοφορεί
τιμή αγοράς με ΦΠΑ: 12,72 €
τμχ:  
Προσθήκη στο καλάθι
Add to basket
 
 
Περιγραφή
Λεύκωμα που συνοδεύει την έκθεσης της Κλειώς Μακρή «Ματαρόα» 13/2-1/3/2018 γύρω από τις καλλιτέχνιδες Νέλλη Ανδρικοπούλου, Ελένη Σταθοπούλου, Γιάννα Περσάκη, Άννα Μαρουδή-Κινδύνη και Μπέλλα Ραφτοπούλου οι οποίες επέβαιναν στο πλοίο «Ματαρόα» το 1945 με προορισμό το Παρίσι.

Απόσπασμα από το βιβλίο
[...] Ήθελα να μιλήσω γι αυτές τις γυναίκες- γιατί ήταν πολλές οι σημαντικές γυναίκες σ΄αυτήν τη γενιά και σ΄αυτό το πλοίο που είχαν τα ίδια προσόντα με τους άντρες και ξεχάστηκαν. Θέλησα να αναδείξω μέσα από τη δική τους δημιουργία πόσα πήραν από το μεταπολεμικό Παρίσι, πόσο τις σεβάστηκαν οι δάσκαλοί τους και πόσο τους κράτησαν και τους σεβάστηκαν αυτές συνεχίζοντας με μεγάλη συνέπεια τα διδάγματά τους στη δουλειά τους. Με απασχολούσε και με συγκινούσε ανέκαθεν, ως καλλιτέχνιδα, η πηγή της έμπνευσης, τα πρότυπα και η σχέση που έχουμε με τους δασκάλους μας και εντέλει μας καθορίζει. Παρατηρώντας τα έργα της Ελένης Σταθοπούλου και της Γιάννας Περσάκη, που τις είχα γνωρίσει από κοντά, έβλεπα πόσο παρούσα ήταν η δουλειά τους στη ζωή τους , παρ΄όλες τις δυσκολίες που πέρασαν. Η ιδέα γι΄ αυτήν την έκθεση γεννήθηκε μέσα μου πολλά χρόνια μετά κατά τη διάρκεια των επισκέψεών μου στο γηροκομείο όπου ζούσε το άλλοτε μέλος της ομάδας του «Ματαρόα» Ελένη Σταθοπούλου. Για την Ελένη είχα ακούσει πολλά, καθώς υπήρξε και η πρώτη σύντροφος του πατέρα μου. Την είχα συναντήσει για πρώτη φορά, φευγαλέα, στη Σίφνο. Ήταν μια πανέμορφη, ψιλόλιγνη κυρία της αστικής τάξης που αγαπούσε τα μεγάλα καπέλα. Έμοιαζε σαν να έβγαινε από την «καλή εποχή-Belle Epoque» του 19ου αιώνα. Τις λίγες φορές λοιπόν που την είδα, αρκετά χρόνια αργότερα στο γηροκομείο, στο Καλαμάκι, όπου ζούσε τα τελευταία της χρόνια μέσα στην άνοια, κράτησα κάποια στιγμιότυπα που με σφράγισαν. Πρέπει να σημειώσω ότι κάθε φορά που πήγαινα σ᾽αυτήν της θύμιζα ποια είμαι: η κόρη του Μέμου. Το όνομά του αναπτέρωνε τη μνήμη της για το Παρίσι. Την άκουγα κάθε φορά να περιγράφει με κάθε λεπτομέρεια το εργαστήριο του δασκάλου της Αντρέ Λοτ και τα χρόνια που σπούδασε εκεί. Μου έκανε τεράστια εντύπωση. Έμαθα από εκείνην τη σημασία των ερεθισμάτων που λαμβάνουμε αλλά και κυρίως τη σημασία της αναγνώρισής μας από την κοινωνία όπου ζούμε. Το γεγονός όμως που υπήρξε καθοριστικό για μένα, όσο επουσιώδες και αν φαίνεται σήμερα, ήταν μια παρατήρησή της. Είχα πάει όπως και τις άλλες φορές να την επισκεφτώ κρατώντας το τελετουργικό της υπενθύμισης του ονόματός μου, όταν η Ελένη μού έδειξε την μπαλκονόπορτα πάνω στην οποία έβλεπε από το κρεβάτι της την αντανάκλαση της θάλασσας. Με παρακάλεσε να την ανοίξω μέχρι το σημείο όπου δημιουργείτο ένα πλαίσιο, «ένας πίνακας», όπως τον αποκάλεσε στη θραυσματική της γλώσσα. «Ναι εκεί, είναι ωραίο» είπε. Κι εγώ μετακίνησα, εν τη πλήρη αγνοία μου, το κρεβάτι της, για να μπορεί να βλέπει απ΄ευθείας τη θάλασσα. «Όχι» αναφώνησε, σχεδόν τρομαγμένη, «αυτό δεν είναι το ίδιο». Τότε αναγνώρισα το βλέμμα της ζωγράφου που μέσα από την επιφάνεια του τζαμιού, μέσα στο πλαίσιο της μπαλκονόπορτας θεωρούσε το τοπίο της. Ήταν η στιγμή που ανακάλυψα την ανεξίτηλη πίστη της στην τέχνη. Ήταν τότε που σκέφτηκα για πρώτη φορά ότι αυτό το βλέμμα έπρεπε να το κρατήσω για τις επόμενες γενιές, φωτίζοντας κάτι με το οποίο μπορείς να αναδείξεις κάτι άλλο που νομίζεις ότι έχει χαθεί, ενώ υπάρχει. Η Ελένη ήταν επίσης εκείνη που μέσα στη θολή της μνήμη με συνέδεσε με την Γιάννα. Λέγοντάς μου ότι αυτή μαζί με τον πατέρα μου πάντρεψε τον υπότροφο του «Ματαρόα», γλύπτη Κώστα Κουλεντιανό με την Γιάννα Περσάκη, η οποία με τη σειρά της μαζί με την αρχαιολόγο Βάνα Χατζημιχάλη- επίσης υπότροφο του «Ματαρόα»- πάντρεψε αργότερα τους γονείς μου στο Παρίσι. Την Γιάννα την γνώρισα το 1975, όταν ήλθα για πρώτη φορά στην Ελλάδα. Είχε ένα βλέμμα ζεστό και ταυτόχρονα αυστηρό. Ήταν μια γυναίκα με πολύ έντονη παρουσία. Έβλεπα την κόρη της, την Εύα Περσάκη, που είναι κι αυτή ζωγράφος, συχνά στο Παρίσι, στη διάρκεια των σπουδών μου, και κρατώ την επαφή μαζί της μέχρι σήμερα. Την Μπέλλα(Ραυτοπούλου)τη θυμήθηκα, γιατί με είχε πάει κάποια στιγμή ο πατέρας μου- ήμουν φοιτήτρια - στο εργαστήριό της που δεν μου έκανε τότε καμιά εντύπωση. Μια και ουσιαστικά μεγάλωνα ανάμεσα σε εργαστήρια. Με συγκίνησαν όμως πολύ, αργότερα, τα γλυπτά της όπως και τα κεραμικά της Γιάννας. Άρχισα να ενδιαφέρομαι για τη γυναίκα και τη γλυπτική, το πώς αντιμετώπιζαν αυτή τη δύσκολη, χειρωνακτική δουλειά. Την Άννα Κινδύνη καθώς και την Νέλλη Ανδρικοπούλου τις γνώρισα μέσα από τις λιγοστές εκθέσεις που έδειξαν έργα τους στην Αθήνα. Πρέπει να πω ότι εμπνεύστηκα πολύ από αυτές. Φυσικά είχα πάντα στο πίσω μέρος του μυαλού μου τις αφηγήσεις των δικών μου για την αναγνώριση της αξίας του ρόλου των καλλιτεχνών στις κοινωνίες όπου έζησαν, την αφοσίωση που είχαν, ιδιαίτερα η μάνα μου, στην τέχνη και κυρίως τον τρόπο που αυτοί συζούσαν αρμονικά και λειτουργούσαν ισότιμα ως καλλιτέχνες με διαφορετικές απόψεις για την τέχνη αλλά και με απόλυτο σεβασμό ο ένας για τον άλλο Όταν επέστρεψα οριστικά στην Ελλάδα τη δεκαετία του ΄80, διαπίστωσα με μεγάλη μου έκπληξη ότι αυτό δεν υπήρχε εδώ. Μου έκανε επίσης εντύπωση το γεγονός ότι εδώ ιδιαίτερα οι γυναίκες καλλιτέχνιδες παραγνωρίζονται εντελώς. Θα ήθελα πολύ να τις γνωρίσει επιτέλους ο κόσμος, έτσι όπως θα τους άξιζε. Κλειώ Μακρή [...] Ήταν η αφρόκρεμα-όπως αποδείχτηκε και στη διάρκεια του χρόνου- της ελληνικής διανόησης και της τέχνης Ήσαν 150 και πλέον νεαροί και νεαρές-ο αριθμός τους παραμένει ασαφής- επιστήμονες και καλλιτέχνες αριστερών ή και κεντροδεξιών πεποιθήσεων αλλά και οργανωμένων μελών του ΚΚΕ, με αστική ή λαϊκή καταγωγή καθώς και 59 φοιτητές και φοιτήτριες με δικά τους έξοδα. Οι άριστες επιδόσεις τους και το ταλέντο τους αλλά και η προϋπόθεση ότι δεν είχαν συνεργαστεί με τους εκάστοτε κατακτητές τούς έδωσαν το πολύτιμο διαβατήριο της υποτροφίας του Γαλλικού Κράτους, για να διαφύγουν από τον επερχόμενο σίγουρα τρόμο. Το απέκτησαν χάρις στις διορατικές ενέργειες του διευθυντή του Γαλλικού Ινστιτούτου της Αθήνας Οκτάβιου Μερλιέ και του γενικού γραμματέα του Ροζέ Μιλιέξ. Τους δυο άνδρες τους έδεναν στενά όχι μόνο η αντιστασιακή τους δράση εναντίον των ναζί, η βαθειά ουμανιστική τους παιδεία και η γνώση της ελληνικής γραμματείας αλλά και οι στενές, προσωπικές τους σχέσεις με τη χώρα.- Αμφότεροι είχαν παντρευτεί δύο εξέχουσες Ελληνίδες, ο πρώτος τη μουσικολόγο και λαογράφο, ιδρύτρια του Μουσικού Λαογραφικού Αρχείου, σημερινού Κέντρου Μικρασιατικών Σπουδών, Μέλπω Λογοθέτη, ο δεύτερος τη συγγραφέα και δημοσιογράφο Τατιάνα Γκρίτση. Το πλοίο που οδηγεί την περίφημη «Υποτροφιάδα» στην Ιταλία κι από εκεί με τραίνα κλειστά των ναζί στο φως της ελευθερίας τής γαλλικής πρωτεύουσας, το πλοίο που έγινε συνώνυμο μιας ολόκληρης γενιάς της ελπίδας έφερε το σημαδιακό όνομα «Ματαρόα», που στα πολυνησιακά θα πει «η γυναίκα με τα μεγάλα μάτια». Ταξίδεψαν ανάμεσα σε άνδρες που αναδείχτηκαν καθείς στον τομέα τους σε διεθνές επίπεδο. Ενδεικτικά μόνο αναφέρουμε τον λεξικογράφο και γλωσσολόγο Εμμανουήλ Κριαρά, τον μουσικό Δημήτρη Χωραφά, τους κοινωνιολόγους Κορνήλιο Καστοριάδη και Κώστα Αξελό, τον αρχιτέκτονα Αριστομένη Προβελέγγιο, τον ζωγράφο Κωνσταντίνο Βυζάντιο, τους γλύπτες Μέμο Μακρή και Κώστα Κουλεντιανό, τον σκηνοθέτη Μάνο Ζαχαρία, τον ιστορικό τέχνης Άγγελο Προκοπίου, τον ιστορικό Νίκο Σβορώνο [...] Λήδα Καζαντζάκη
 
 

 
  

Σχόλια  (0)

Αφήστε το σχόλιό σας
Όνομα (δημοσιεύεται)
email (ΔΕΝ δημοσιεύεται)
Σχόλιο


Τα σχόλια αναρτώνται εφ' όσον αφορούν κριτικές στα βιβλία και όχι σε πρόσωπα και πληρούν τους κανόνες δεοντολογίας


Οι τελευταίες εκδόσεις στην ίδια σειρά



Βιβλία του συγγραφέα





ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ
Στρατής Πασχάλης
Ποίηση σε μικρόψυχους καιρούς Ποίηση σε μικρόψυχους καιρούς
Χριστόφορος Λιοντάκης
Ο μεγάλος δρόμος Ο μεγάλος δρόμος
Φρίντα Λιάππα
Η μυστηριώδης ασθένεια Η μυστηριώδης ασθένεια
T.S. Eliot
Η έρημη χώρα / Προύφροκ / Οι κούφιοι άνθρωποι Η έρημη χώρα / Προύφροκ / Οι κούφιοι άνθρωποι
Θωμάς Συμεωνίδης
Μυθιστόρημα Μυθιστόρημα
Γιάννης Η. Χάρης
Η γλώσσα, τα λάθη και τα πάθη (Β' τόμος) Η γλώσσα, τα λάθη και τα πάθη (Β' τόμος)
Raymond Carver
Δωμάτια όπου οι άνθρωποι ουρλιάζουν και πληγώνουν ο ένας τον άλλο Δωμάτια όπου οι άνθρωποι ουρλιάζουν και πληγώνουν ο ένας τον άλλο
Francis Picabia
Μοναδικός ευνούχος Μοναδικός ευνούχος
Γιώργος Λαμπράκος
Τσαρλς Μπουκόβσκι Τσαρλς Μπουκόβσκι
Βασίλης Δημόπουλος
Στοιχεία για την Ψυχική Μορφοποίηση Στοιχεία για την Ψυχική Μορφοποίηση
Αν θέλετε να λαμβάνετε ενημέρωση για τις εκδηλώσεις και τις νέες κυκλοφορίες μας, παρακαλούμε συμπληρώστε το email σας και πατήστε <εγγραφή>